fbpx

Poniżej przedstawiam, w jaki sposób poradzić sobie z problemem niewykorzystanych dawek szczepionki przeciwko COVID-19. Wbrew pozorom nie jest to takie proste. 

Jest kilka możliwości i zasad, którymi należy się kierować, a które ujęłam w formie procedury, oto one.

Procedura postępowania

  1. W sytuacji ryzyka niewykorzystania dawki szczepionki przeciwko COVID-19 dopuszcza się szczepienie wszystkich osób, które ukończyły 16 lat. 
  1. Wszyscy uprawnieni pacjenci co do zasady powinni być zaszczepieni pierwszą i drugą dawką w tym samym punkcie szczepień.
  1. Postępowanie w przypadku niestawienia się pacjenta A na podanie drugiej dawki
  • W przypadku niestawienia się pacjenta A na podanie drugiej dawki (zgon, inne przyczyny losowe) należy zaszczepić innego pacjenta ujętego
    w harmonogramie, jako pacjenta pierwszą dawką, którego termin szczepienia wyznaczony był w terminie pięciu tygodni (w przypadku Pfizera lub Moderny) od daty zaplanowanego podania drugiej dawki, na który nie stawił się pacjent A. 
  • W tej sytuacji pierwotny termin podania pierwszej dawki pacjenta B stanie się terminem podania jego drugiej dawki.
  1. Postawienie w przypadku niezakwalifikowania pacjenta A do podania drugiej dawki z przyczyn medycznych
  • W przypadku niezakwalifikowania pacjenta A do podania drugiej dawki
    z przyczyn medycznych, czyli odroczenia terminu podania drugiej dawki, należy tą szczepionką zaszczepić pacjenta B, który miał zaplanowane podanie drugiej dawki, w terminie odroczenia pacjenta A. 
  • W tym przypadku pacjent A stawia się na podanie drugiej dawki w terminie pierwotnie przeznaczonym dla pacjenta B. 
  • W przypadku odroczenia dłuższego niż cztery tygodnie należy odpowiednio zmodyfikować schemat wymiany pacjentów.
  1. Postępowanie w przypadku ryzyka utracenia szczepionki przeznaczonej pierwotnie na podanie drugiej dawki. 
  • W przypadku ryzyka utracenia szczepionki przeznaczonej pierwotnie
    na podanie drugiej dawki, można zaszczepić inną uprawnioną osobę pierwszą dawką
  • Taką osobę należy zaszczepić drugą dawką szczepionki zgodnie z CHPL.
  •  Druga dawka szczepionki może pochodzić od innej osoby, która się nie stawiła w terminie podania tej dawki albo z nadwyżek technologicznych zgodnie
    z komunikatem Ministra Zdrowia z 11.02.2021 r. w sprawie dodatkowych dawek szczepionek przeciw COVID-19.
  1. Postępowanie w sytuacji niemożności realizacji rozwiązań z pkt 3–5.
  • W przypadku niemożności realizacji rozwiązań z pkt 3–5 możliwe
    jest zaszczepienie innej osoby uprawnionej spoza e-rejestracji pierwszą dawką szczepionki. 
  • Podanie drugiej dawki dla tej osoby zostanie wówczas zrealizowane w szpitalu węzłowym, który będzie otrzymywał specjalną pulę szczepionek na ten cel.
  •  Zgłoszenia takiej osoby do koordynatora szczepień szpitala węzłowego dokonuje punkt szczepień podający pierwszą dawkę w terminie minimum dwóch tygodni przed podaniem drugiej dawki.
  1. Realizacja drugiej dawki szczepionki w innym podmiocie niż dawki pierwszej.
  • Realizacja drugiej dawki szczepionki w innym podmiocie niż pierwszej dawki jest sytuacją nadzwyczajną i wymaga zgody oraz współpracy obu podmiotów.
  •  Konieczne jest wycofanie e-skierowania w punkcie A (powrót do statusu „wystawione”), tak aby punkt B mógł potwierdzić, że może zaszczepić pacjenta (czyli czy pacjent jest uprawniony do szczepienia przeciw COVID-19,
    tj. posiada aktywne e-skierowanie) oraz 
  • niezbędny jest kontakt z punktem szczepień A, aby punkt B mógł potwierdzić: jaką szczepionką, w jakim terminie został zaszczepiony pacjent
    oraz że faktycznie nie ma możliwości szczepienia w punkcie A (czy to jest świadoma decyzja punktu szczepień i pacjenta, która przekłada się na brak możliwości kontynuowania szczepienia w punkcie).
  • Po zwolnieniu e-skierowania przez punkt A – punkt B musi je podjąć do stanu „u realizatora”, a następnie po podaniu drugiej dawki musi nastąpić zmiana statusu na „zrealizowane”.
  • Pacjent musi zostać usunięty z e-rejestracji z drugiej dawki w punkcie A, pacjent nie jest już wpisywany do e-Rejestracji na dawkę drugą przez punkt B (proces jest kończony na etapie potwierdzenia pierwszej wizyty w e-Rejestracji).
  • Punkt szczepień B odnotowuje fakt zaszczepienia pacjenta dawką drugą
    w gabinet.gov.pl – tworząc e-Kartę Szczepień, oznaczając w karcie, że pacjent został „przejęty” z punktu A po wcześniejszym potwierdzeniu tego faktu.
    8. Niewykorzystane dawki można też użyć do szczepienia osób:
  • Z grupy „0”,
  • Pacjentów z list rezerwowych, oczekujących na termin w e-rejestracji,
  • Pacjentów z chorobami przewlekłymi (grupa 1b),
  • Pacjentów z wystawionym e-skierowaniem (do 9.05.2021 r. wszyscy obywatele powyżej 16 roku życia powinny mieć wystawione skierowania).
    9. Postępowanie w przypadku gdy nie można w danym momencie znaleźć uprawnionej do szczepienia osoby.
  • Postępowanie w przypadku gdy nie można w danym momencie znaleźć uprawnionej do szczepienia osoby, to szczepionka może być podana również
    w przypadku osób nieposiadających jeszcze wystawionego e-skierowania 
    lub osób, których skierowanie straciło ważność. 
  • E-skierowanie może wystawić lekarz rodzinny lub każdy lekarz w punkcie szczepień.
  1. UWAGA – Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia wydali zgodę
    na zapisy pacjentów poniżej 70. roku życia na szczepionki Pfizer oraz Moderna. 
    Tym samym zostało zniesione kryterium rodzaju szczepionki, dzięki czemu
    ilość niewykorzystanych, a tym samym zniszczonych dawek powinna się zmniejszyć do minimum.
  2. Procedura i szczegóły wystawienia e-skierowania na szczepienie przeciwko COVID-19
  • E-skierowanie na szczepienie jest ważne przez 90 dni od dnia wystawienia 
    (w razie potrzeby po tym terminie można wystawić kolejne),
  • E-skierowanie na szczepienie wystawiane jest w tożsamy sposób jak inne
    e-skierowania (z poziomu aplikacji gabinet.gov.pl lub systemu gabinetowego/ szpitalnego, z którego na co dzień korzysta dany lekarz,
  • W imieniu lekarza e-skierowanie może wystawić również asystent medyczny,
  • E-skierowanie na szczepienie wystawia się na:
  • procedurę (ICD-9) 99.557 – Szczepienie przeciw COVID-19,
  • rozpoznanie (ICD-10) Z25.8 – Potrzeba szczepień przeciwko innym określonym pojedynczym chorobom wirusowym.
  • podstawa prawna wystawienia e-skierowania na szczepienie znajduje się w art. 21d ustawy z 21.01.2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
    i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.

Materiały źródłowe:

  1. Rubnikowicz-Kopyść Katarzyna, Kwalifikacja i wykonywanie szczepień oraz postępowanie
    z dawkami niewykorzystanymi, Komentarz praktyczny, LEX Ochrona Zdrowia
  2. Ustawa z 21.01.2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.
  3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 2316, z późn. zm.1)